مشهد شناسی- پیشینه باستانی و تاریخی مشهد (قسمت دوم)

اگر چه تاریخ مشهد در حقیقت از پیدایش مشهدالرضا(ع) آغاز می‌‌‌شود و بررسی نقش هسته‌‌ای مضجع متبرک حضرت رضا(ع) به عنوان کانون اولیه و عامل پیدایش این شهر بوده اما بنابر شواهد ناحیه مزبور بخشی از دشت باستانی توس است که به دلیل اقلیم مساعد، وجود مراتع و چشمه‌های فراوان، هزاران سال مسکن و موطن اقوام گوناگون شده است و با این وصف در سال‌های 4-1353ش یک هیات مشترک از دیرین شناسان ایرانی و فرانسوی در بررسی اطراف روستا «آبروان» در فاصله 40 کیلومتری شرق مشهد، موفق به کشف 60 عدد ابزار سنگی گردیدند که قدمت این مجموعه هشتصد هزار تا یک میلیون سال پیش برآورد گردیده و قدیمی‌ترین نشانه انسان ابزار ساز در ایران و آسیای جنوب‌غربی است.

افزون بر این در چند کیلومتری مشهد، سنگ نگاره‌ای است با نقش حیوانات و انسان‌های شکارچی که قدمت آن نفش‌ها به دوران نوسنگی می‌رسد.

از سویی وجود تپه نادری در جنوب شهر مؤید زیستگاهی از هزاره پنجم پیش از میلاد است که پیشرفت و تکامل فرهنگی این منطقه را نشان می‌دهد. همچنین تپه‌ای به عنوان الگوی زیستگاهی از هزاره سوم در این فهرست قرار دارد از هزاره اول پیش از میلاد چهار محوطه در مشهد توسط باستان شناسان شناسایی شده که حضور اقوام جدید با دیدگاه‌های متفاوت را در این منطقه نشان می‌دهد. بنابر شواهد در آغاز دوران تاریخی ناحیه مشهد رونق و آبادانی خود را داشته و به دلیل اقامت درازمدت پارتها در شمال خراسان و استقلال نسبی آن اقوام، طی بررسی آثار باستانی خراسان تاکنون سه محوطه در اطراف این شهر شناسایی شده است.

مشهدشناسی- موقعیت جغرافیایی و اقلیمی شهر مشهد (قسمت اول)


مشهد مرکز شهرستانی به همین نام در استان پهناور خراسان رضوی به لحاظ موقعیت در 59 دقیقه و 3 درجه تا 60 درجه و 35 دقیقه طول شرقی و 35 درجه و 42 دقیقه تا 36 درجه و 59 دقیقه عرض شمالی قرار گرفته و از شمال به شهرستان کلات، از شمال غربی به درگز، از غرب به چناران و نیشابور و از شرق به سرخس و تربت جام محدود می گردد. این شهر در انتهای جنوبی دشت توس واقع شده و رشته کوه هزار مسجد در شمال شرقی و رشته کوه بینالود در غرب و جنوب غربی آن قرار دارد. مهمترین رشته کوهی که با جهت شمال غربی-جنوب شرقی این ناحیه را در برمیگیرد اژدرکوه با ارتفاع تقریبی 3000 متر است. شهر مشهد از آب و هوای معتدل و متمایل به سرد و خشک با مقدار حرارت سالیانه 7/13 درجه برخوردار بوده واز سطح دریاها ی آزاد 2/999 متر بلندتر می باشد.

شهرستان مشهد دارای4 بخش مرکزی، احمد آباد، رضویه، و طرقبه، و 5 شهر به نامهای مشهد، ملک آباد، رضویه، طرقبه، شاندیز و 13 دهستان است (سیمای گردشگری مشهد مقدس).